Ik zit op een terrasje in Israël, ergens aan de Middellandse Zee. Een betere plek kan ik me niet voorstellen voor OJEC-lezers. "Het kan slechter" zouden ze in het noorden zeggen. De hitte is voorbij. Af en toe valt er een regenbui. Maar vandaag is het zonnig, met een lichte bries. Horden mensen trekken aan me voorbij. Van bizarre extravagante types tot mensen die de kleur bruin tot de zonnigste zijde van het leven zien. Geef mij maar een terrasje en mijn dag is goed. Onvoorstelbaar dat de kapper hun dit kapsel kon verkopen. Bizar dat dit het mooiste kledingstuk uit het rek was. En verder kinderen. Israël heeft er nogal wat. Ze versieren de straat en ze fleuren het leven op.

Door: Piet van Midden

Ik bedenk dat ik net zo goed in een Europeer land op een terrasje zou kunnen zitten. Ik zou dezelfde reacties zien. Dezelfde kapsels en kleren. Mensen lijken nu eenmaal op elkaar. Hebben dezelfde rechten om te bestaan. Het verschil zit in een aantal concrete dingen. Joden hebben een andere route de berg op dan christenen, maar ze komen elkaar onophoudelijk tegen. En dan is contact, noem het ontmoeting, iets vanzelfsprekends. Langs elkaar heen leven is de makkelijkste maar ook de minst productieve manier van leven.

Intussen doet het OJEC in de ontmoeting mee, zowel op gemeenteniveau als wat betreft ons land en nog verder. De kerken verwachten het van ons. De PKN stuurde aan de Joodse gemeenten een hartelijke groet, in verband met de feestdagen die inmiddels alweer voorbij zijn. We doen mee in het gesprek over groene theologie. In de nieuwbrief vindt u daarover het nodige. U hebt gezien dat de website langzaam professioneler wordt. We praten over – zo begint het altijd – over de uitgave van onderhoudende literatuur, zoals in de vroege dagen van het OJEC. En we hopen wat van u terug te horen: een kritische noot, een idee, zomaar een suggestie. Er volgt spoedig meer nieuws.

Piet van Midden is voorzitter van het OJEC

Voor de Joodse gemeenschap zijn de Hoge Feestdagen weer voorbij. Na een periode van reflectie zijn wij vol goede voornemens aan het jaar 5783 begonnen. Eén van mijn voornemens is dat ik naast mijn persoonlijke verbeterpunten ook wil bijdragen aan tikoen olam, ofwel, ik wil waar ik kan de wereld helpen repareren of verbeteren. En dat er enige reparatie nodig is, lijkt me duidelijk. Op dit moment is de mensheid in meerdere opzichten net een grote olietanker die op ramkoers ligt. Oorlog, klimaat, veiligheid, corona, you name it. De problemen liggen voor het oprapen.

Door: Elja Schwarz

Reflectie brengt je terug bij jezelf met vragen als: wie ben ik, wat is mijn rol op deze aarde ten opzichte van God en ten opzichte van mijn medemens? Er zijn meerdere interpretaties van tikoen olam en ik geef er graag mijn eigen invulling aan. Het geeft richting aan mijn leven en het vertegenwoordigt een waarde die ik altijd probeer mee te dragen. Mijn verbeterde wereld moet in ieder geval socialer, verdraagzamer en bedachtzamer worden. Met meer ruimte voor nuance (evenwichtigheid) en minder ruimte voor de schreeuwers.

Wat ik ben, is wel duidelijk. Ik ben een klein radertje in deze grote wereld en heb een zeer beperkte invloed. Maar hoe moet dat dan met die reparatie en heb je wel eens geprobeerd om een olietanker van koers te laten veranderen? Die is log en weinig beweeglijk. In mijn eentje heb ik zeker de kracht niet om die koers te beïnvloeden en ik ben ook niet zo’n raket die met duizelingwekkende vaart in staat is om een meteoriet van koers te laten veranderen. Hoe dan wel?

Het kan alleen via krachtenbundeling. Het is natuurlijk wishfull thinking dat we dat zomaar eventjes kunnen doen maar wat zou het mooi zijn als we de olietanker wereldwijd kunnen omringen met kleine bootjes die hem dwingen van koers te veranderen. Kleine bootjes in de vorm van netwerken. Nieuwe en bestaande netwerken van mensen die zichzelf de vraag stellen: in wat voor stad of dorp wil ik leven of in wat voor land of in wat voor wereld? Dat klinkt als het bestaande politieke systeem. Dat bedoel ik hier niet. Het gaat erom gelijkgestemden te vinden die actief met elkaar in gesprek gaan en met kleine initiatieven komen. Via werk, vriendenkring, kerk, muziek of sport heeft ieder mens wel zijn eigen achterban.

Laten we de gelatenheid van ons afschudden. De constatering ‘het gaat slecht met de wereld’ vervangen door ‘het gaat slecht met de wereld en wat kunnen we er zelf aan doen? En ook hier geldt weer zoeken naar overeenkomsten en niet naar verschillen. Het gaat om de mindset, waarna allerlei soorten uitingen mogelijk zijn. Denk aan jaarthema’s voor gespreksgroepen, exposities, leerhuizen, etc. Niet iedereen hoeft hetzelfde bij te dragen. Doe wat in je vermogen ligt. Het gaat om kleine stapjes ofwel kleine bootjes.

Laten we eerst maar eens bij OJEC beginnen!

Elja Schwarz is penningmeester van OJEC

Hoe hebben christenen zich in de loop van de geschiedenis opgesteld tegenover het Joodse volk en de Joodse religie? Is het christendom mede verantwoordelijkheid voor het ontstaan van het antisemitisme?  Vragen waarop Anne-May Wachters-Van der Grinten donderdag 27 oktober antwoord geeft. Haar voordracht is in de dagkapel van de Dominicuskerk in Nijmegen (ingang Groenewoudseweg) en begint om 19.30 uur. Deelname gratis, een gift wordt op prijs gesteld. 

Wachters-Van der Grinten heeft zich verdiept in de rol die het christendom in de loop van de geschiedenis heeft gespeeld in het ontstaan van de Jodenhaat. Het blijkt een wisselvallige geschiedenis te zijn, met donkere bladzijden, maar ook met momenten van verdraagzaamheid. Zij schreef er een boek over: ‘De erfenis van Pilatus. Van anti-judaïsme naar antisemitisme’. Ze schreef eerder een succesvol boek over de geschiedenis van het beeldverbod in jodendom, christendom en islam.

Bron: Brugnijmegen.nl

Op 10 november a.s. bezoekt rabbijn Awraham Soetendorp de graven van zijn onderduikouders in Huissen en Velp. Hij zal dit doen ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag. Tijdens dit bezoek hoopt hij volgens Joods gebruik steentjes op de twee graven leggen.

Lees hier verder.

Bron: De Gelderlander | Foto: Wikipedia

In het slotseizoen van Jacobine op 2 gaat presentator Jacobine Geel op zoek naar waar mensen nog hartstochtelijk in geloven. Aanstaande zondag 23 oktober is de Franse rabbijn en bestsellerauteur Delphine Horvilleur te gast. Zij gelooft in heilige verhalen.

Horvilleur wordt als één van de religieuze leiders van deze tijd gezien. Ze studeerde geneeskunde, werkte als bioloog om uiteindelijk als journalist bij de Franse televisie te werken. Als eerste vrouw in haar familie besloot ze in 2008 rabbijn te worden.

Vrouwelijke rabbijn
In Frankrijk is zij een van de vijf vrouwelijke rabbijnen waar ze voorgaat in een liberale synagoge in Parijs. Horvilleur zet zich in voor de emancipatie van vrouwen. Voor de jongere generatie is het inmiddels volstrekt normaal dat een vrouwelijke rabbijn de dienst leidt. Dat zorgt soms voor komische ervaringen: “Op een dag kwam een vijfjarig jongetje verdrietig naar mij toe. Hij vertelde dat hij rabbijn wilde worden, maar dat dat vast niet kon omdat hij een man was en geen vrouw zoals ik.” Volgens Horvilleur een grappige anekdote en ook één die laat zien hoe beklemmend het is als we vastzitten in oude denkpatronen.

Leven met onze doden
Een belangrijk thema waarover Delphine Horvilleur graag praat is de dood. Ze begeleidt gemiddeld twee uitvaarten per week en ze schreef hier een boek over: Leven met onze doden. Liefst een kwartmiljoen exemplaren werden verkocht in Frankrijk. Ze vertelt over de uitvaart die ze leidde van de atheïstische psychiater en columniste Elsa Cayat. Zij was één van de slachtoffers die omkwam bij de terreuraanslag op het Franse weekblad Charlie Hebdo in 2015. Haar joodse familie en de redactie van het satirische tijdschrift stonden arm aan arm bij de kist. “Deze dag heeft mijn leven veranderd,” blikt ze terug.

Kracht van heilige verhalen
Met verhalen uit de Joodse traditie wil ze mensen inspireren en troosten. “We hebben heilige verhalen nodig die ons optillen en ons een perspectief bieden”. Volgens haar zijn deze verhalen belangrijker dan ooit in een samenleving die zoekende is: “Ik ben een verhalenverteller die hoopt dat we bruggen bouwen in een tijd die zo versplinterd is.”

Met een indrukwekkende en passende bijdrage van cabaretier Freek de Jonge wordt deze uitzending afgesloten

Jacobine op 2, zondag 23 oktober om 17.10 uur bij KRO-NCRV op NPO2.

Bron: KRO-NCRV | Foto: Alexandre Isard

Op woensdag 9 november organiseert het Centraal Joods Overleg (CJO) de nationale herdenking van de Kristallnacht. Deze massale uitbraak van antisemitisme, waarbij bijna 100 Joden werden vermoord en duizenden synagogen en winkels van Joden vernietigd, was in 1938 de voorbode van Hitlers pogingen het Joodse volk uit te roeien.

De herdenking van deze georganiseerde pogrom zal plaatsvinden in de Portugese Synagoge in Amsterdam. U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn.

Sprekers zijn:
– Wopke Hoekstra, vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken
– Paul Joseph, Sjoa-overlevende
– Chanan Hertzberger, voorzitter CJO

De muzikale omlijsting zal worden verzorgd door Tony Overwater en Maarten Ornstein.

De synagoge is open vanaf 16.30 uur, het programma start om 17.00 uur.

Om de herdenking bij te wonen kunt u een e-mail sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Per e-mail ontvangt verdere informatie.

Bron: JCK