Voor liefhebbers organiseert Museum Sjoel Elburg het komende seizoen een interessante driedelige cursus over de Joodse wortels van de christelijke eredienst. Deze cursus is een aanrader voor eenieder die belangstelling heeft voor het jodendom en zich daarin wil verdiepen.

In het aan Israël toevertrouwde Woord (Ps. 147:19,20), de Tora of breder de Tenach, staat de mooie belofte dat Israël tot een zegen voor de volkeren mag zijn. Op tweeërlei wijze worden we op deze manier als volkeren aan Israël verbonden. Door ons te houden aan de basisprincipes van het leven, de zogenoemde Noachitische Geboden en/of in het geloof dat Jezus, een geboren Jood, de Messias van Israël is. Met name de christelijke kerk gelooft voorgoed met Israël verbonden te zijn en dat gelovigen uit de volkeren mede-erfgenamen van Gods beloften zijn. Ook erkent de kerk dat God Zijn verbond met Israël nooit verbroken heeft en dat de kerk niet de plaats van Israël heeft ingenomen. Vanuit de verbondenheid met Israël is christelijke eredienst ontstaan.

In de cursus komen de volgende onderwerpen aan de orde:
– tempel en synagoge als basis voor de kerk
– de dienst van Schrift en gebed in synagoge en kerk
– De Joodse achtergrond van doop en heilig avondmaal

Doelgroep: ieder die belangstelling heeft voor het jodendom en zich daarin wil verdiepen.

Docent: drs. Kees van den Boogert
Lestijden: drie woensdagavonden van 19.30-21.30 uur
Data: 19 oktober, 9 en 23 november 2022

Lesmateriaal: een reader met lesteksten; graag zelf een Bijbel meenemen
Cursusgeld: € 37,50

Aantal deelnemers: minimaal 12 en maximaal 18 cursisten

Locatie: educatiecentrum van Museum Sjoel Elburg, Graaf Hendriksteeg 2; parkeren op het Schootsveld aan de Zwolscheweg.

Aanmelden voor de cursus kan tot uiterlijk 5 oktober 2022 via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Bron: Sjoelelburg.nl

Op 19 september werd de Yad Vashem-onderscheiding uitgereikt aan kardinaal De Jong, aartsbisschop van Utrecht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij kreeg de onderscheiding onder meer vanwege zijn herhaaldelijke publieke verzet tegen de Jodenvervolging.

In een toespraak bij de uitreiking van de Yad Vashem-onderscheiding noemde de heer Simon, voorzitter van de stichting Vrienden van Yad Vashem, kardinaal De Jong “een zeer bijzonder mens, een mens die normen en waarden als hoogste ideaal voor zijn functioneren zag en daarnaar handelde.” En hij zei: “‘Le-kol iesj jesj sjem’: iedereen heeft een naam. Een naam die zijn ouders hem of haar gaven. De Joodse traditie is dat we namen onthouden, want je bent pas vergeten als niemand je naam meer noemt. En in die traditie willen we vandaag de naam noemen van hem die we gaan eren. Er waren er niet zoveel die als het geweten van Nederland optraden. De kardinaal was er één van.”

Lees hier verder.

Bron: Katholiekleven.nl | Foto: Pixabay

Midden in de zomer op zoek gaan naar woordvoerders van de kerken in Jeruzalem is een uitdaging. Aanleiding was het nogal onduidelijke bericht in De Kanttekening van 28 juni jl. waarin de ‘Palestijnse kerkenraad’ een oproep doet aan de Nederlandse Raad van Kerken om hun stem te verheffen tegen Israël.

Door: Jan Barendse

Het werd al snel duidelijk dat er geen Palestijnse kerkenraad bestaat, er bestaat wel een Raad van Kerken in het Midden-Oosten. Een kerkenraad geeft alleen leiding aan een lokale parochie of protestantse kerk en spreekt niet namens een groep kerken in een land of gebied.

In een gesprek met de Deken van de Lutherse Erlöserkirche in het hartje van de Oude Stad werd benadrukt dat de Lutherse Kerk de lijn volgt van haar moederkerk in Duitsland: Israël heeft volledig bestaansrecht en het Joodse volk een bijzondere rol in de heilsgeschiedenis. Daarom staat de Evangelische Kirche niet achter een boycot tegen de Joodse staat. Vanwege de vriendschappelijke relatie met Israel vinden zij dat zij wel hun stem mogen verheffen als er onrecht geschiedt, van welke kant dan ook. Van een oproep van ‘de’ Palestijnse kerken aan de Nederlandse Raad van Kerken of andere Westerse kerken had de Lutherse kerkleider niets gehoord. Wel had hij vernomen dat een Palestijnse pastor iets in die richting had geroepen. Maar hij sprak echt niet namens alle kerken verzekerde hij mij.

Een bezoek aan het Latijnse Patriarchaat in Jeruzalem was zó hartelijk dat een paar weken later nog een gesprek volgde. Monsignore Davide De Mello, de Kanselier van het Patriarchaat sprak met mij over een voorzichtig manoeuvreren tussen aan de ene kant de Moslims en aan de andere kant de Israëlische overheid. Het contact met de Joodse geestelijke leiders is uiterst hartelijk. De ontwikkeling sinds de zestiger jaren van de vorige eeuw door het document van het Tweede Vaticaanse Concilie ‘Nostra Aetate’ en meer recent het schrijven van Paus Franciscus ‘Fratelli Tutti’, heeft geleid tot meer begrip over en weer. ‘Het is een langdurig proces naar waar broederschap. Eerst met elkaar op ooghoogte komen’, geduldig luisteren, en erkenning geven aan pijn’, zei De Mello. ‘De RK kerk wil zich verre houden van politieke uitspraken en het oproepen tot het boycotten van Israël. Ja, de kerk heeft het moeilijk, ja, maar de Israëlische overheid respecteert de kerken en de Christelijke heilige plaatsen. Er is geen sprake van systematische agressie van Israël. Wel zou er sprake zijn van sporadische incidenten in de vorm van vandalisme in Christelijke heilige plaatsen, maar dat wordt niet gesanctioneerd door de overheid’. Bij het afscheid kreeg ik een hartelijke broederlijke omhelzing en het nadrukkelijke verzoek bij een volgend bezoek aan Jeruzalem even langs te komen voor een kopje koffie en een gesprek.

De rector van Christ Church, rev. David Pileggi, gaf aan dat het aantal Arabische Christenen in Jeruzalem en de Palestijnse gebieden de laatste jaren sterk aan het afnemen is. Veel van hen zijn geëmigreerd naar Amerika en Canada. Christelijke plaatsen als Nazareth en overwegend katholieke dorpen in Galilea hadden 50 jaar geleden een overwegend Christelijke bevolking. De druk kwam en komt volgens hem niet van de Israëlische overheid maar van de Moslims. Vooral in de Palestijnse gebieden hebben de Christenen het heel zwaar.

Baptisten pastor Ashkar vertelde mij dat zijn kinderen in hun tienerjaren verschrikkelijk gepest werden op school. In uiterste nood besloot deze vader zijn kinderen naar een Joodse school te sturen. Het gepest hield op…

Begrip hebben voor de moeilijke positie van Arabische Christenen in Israël en de Palestijnse gebieden is nodig. De Israëlische overheid betichten van het sanctioneren van geweld tegen Christen in Jeruzalem is gewoon niet waar.

Migdal, Israël,
Jan Barendse

Van een penningmeester mag je verwachten dat hij zich vooral met de penningen bezighoudt. Dat is een juiste aanname, maar als ik dat zou doen dan zou mijn deelname aan het OJEC-DB veel minder interessant worden. Want het OJEC is zo’n boeiend en uniek gebeuren, dat ik maar al te graag over mijn eigen bestuurlijke grenzen heen kijk.

Door: Elja Schwarz

Ook voor ons (OJEC) is de coronatijd een min of meer verloren tijd geweest. We konden wel enkele digitale activiteiten ontwikkelen die gelukkig door veel mensen werden ‘bezocht’ maar het directe contact ontbrak. Hoe heerlijk was het om elkaar als DB weer live in de ogen te kijken met direct een diepgaande discussie met alle verbale en non-verbale uitingen. En juist die laatste zie je niet op Zoom.

Deze tijd vraagt om een goede dialoog, een gesprek waarin men naar elkaar luistert en de mening van de ander respecteert. Dat is enige manier om begrip voor elkaars handelen te ontwikkelen. Het is toch te gek om steeds weer in kranten te lezen dat ons land zo is gepolariseerd dat een ‘normaal’ gesprek geen zin meer heeft omdat de ander zo van zichzelf overtuigd is, dat hij niet langer openstaat voor een andere mening. En erger nog, dat wordt kennelijk geaccepteerd want na de constatering komt men niet met een aanpak hoe dit te veranderen. Ik vind dit heel zorgwekkend. Op deze manier krijgen de schreeuwers uiteindelijk altijd hun zin!

Wat dat betreft is OJEC een voorbeeld voor anderen. Wij hebben in die 40 jaar van ons bestaan geleerd om naar elkaar te luisteren en elkaar te respecteren. Hoe moeilijk dat soms ook is. Als Joodse vertegenwoordiger geniet ik van de gesprekken en leer ik ook heel veel. Alleen zou ik veel meer mensen willen bereiken. De vergrijzing doet zich ook binnen OJEC voor, terwijl onze toekomst echt in de handen van jongeren ligt. Wat voor interreligieuze dialoog willen zij en met welke onderwerpen krijgen wij hen om de dialoogtafel? Is onze komende bijeenkomst over de Groene Bijbel een goed begin of moet het accent volledig op de website en de sociale media komen te liggen?

Is het gewaagd om te veronderstellen dat de oorsprong van de dialoog deels in het Jodendom ligt? Op 26 september begon het nieuwe jaar 5783. De spirituele kern van deze dagen is dat je diep in jezelf zoekt naar fouten die je in het afgelopen jaar hebt gemaakt ten opzichte van andere mensen en ten opzichte van God. Het gaat om geschillen uitpraten, proberen goed te maken wat je verkeerd hebt gedaan, en uiteindelijk vergeving te vragen en te geven. Dat kan toch alleen door middel van dialoog?

Natuurlijk is dit een andere dialoog dan die wij in OJEC-verband nastreven, maar in de basis gaat het ook bij ons om hoe je je tot de ander verhoudt. En daarin blijkt een ‘normaal’ gesprek hét middel te zijn om zaken op te lossen. Ik geloof daarin en blijf dat uitdragen!

Nogmaals, hartelijk dank voor uw steun!

Elja Schwarz is penningmeester van het DB van OJEC

Twee theologen, twee predikanten en deelnemers zullen tijdens deze studiedag op 8 oktober a.s. in Amersfoort met Bart Gijsbertsen in gesprek gaan over hoe de kerk in haar prediking en liturgie bij kan dragen aan een lezen van de Schrift die niet langer potentieel bedreigend is voor Joden. De titel van de studiedag luidt ‘Geloven met een Hebreeuws ijkpunt – Leven als christen, met Israëls God en een Joodse Jezus’.

Aanleiding voor de studiedag is het drieluik dat Bart Gijsbertsen recent geschreven heeft. Dit drieluik bestaat uit drie opmerkelijk toegankelijk geschreven boeken. Gijsbertsen weet daarin de lezer aan de hand te nemen op een fascinerende ontdekkingstocht: hoe gaat de Bijbel klinken wanneer je de moeite neemt om naast christelijke, ook naar Joodse stemmen te luisteren? Het levert keer op keer verrassende perspectieven op vaak bekende Bijbelgedeelten op.

Tijdens deze studiedag passeren vragen over het – in prediking en liturgie – woorden geven aan de zelfstandige plaats van het Joodse volk als volk van God naast de Kerk. Hoe klinkt op zondagmorgen dat de kerk onopgeefbaar verbonden is met het volk Israël? En hoe kan het evangelie van Jezus zo klinken dat het de Joden niet verguist, maar juist zegent? En, wat heeft het te zeggen dat een aantal theologen tot de conclusie komt dat Jezus niet alleen een Jood was maar nog steeds een Jood is?

In gesprek
Er zal tijdens de studiedag ruim gelegenheid zijn om vragen te stellen aan de sprekers. De theologen Dr. H.A. (Henk) Bakker (VU Amsterdam en Baptisten Seminarium) en Dr. M.C. (Michael) Mulder (Theologische Universiteit Apeldoorn) en de predikanten ds. C.J. (Jacco) Overeem (Hervormde Gemeente Woerden) en ds. Oscar Lohuis (Goed Nieuws Bediening) zullen op Bart Gijsbertsen reageren en met hem in gesprek gaan.

De Hoge Feesten komen eraan. Althans voor onze gesprekspartners: Joods Nieuwjaar, 10 dagen van bezinning, Grote Verzoendag, Loofhutten, Vreugde der Wet. Dat betekent afgezien van vooral de vastendag op Jom Kippoer (er zijn meer vastendagen) veel etentjes, eindeloos veel thee, koffie en koekjes en bij gezellige vrienden op bezoek. Ik ben maar een sjabbos goj, maar die rol bevalt me uitstekend. Ik geniet wel mee van alle reuring. Bovendien is mijn eigen kippensoep in kleine kring beroemd.

Door: Piet van Midden

Straks met Kerst en Nieuwjaar ben ik weer aan de beurt. Nu nog even niet. Intussen wordt de wereld er niet vrolijker op. Je zou verwachten dat Marc Rutte met een grote bel op TV zou verschijnen en zou roepen: ‘Beste mensen, er staat ons een ramp te wachten. We mogen niet doen of er niets aan de hand is.’ Maar nee. Allerlei rampzaligheden vinden we in het Financieel Dagblad verstopt. Volgens m’n kinderen valt het allemaal wel mee, maar dat is wensdenken. Het gaat niet om de inflatie alleen, maar om een fors aantal crises samen, die elkaar ook nog eens versterken: woningnood, stikstof-problematiek, water – droogte of te veel – watervervuiling, mensen op de vlucht (dat worden er steeds meer als ook de rijke landen in chaos raken), oorlog, energiecrisis en dan nog een aantal lokale problematieken en in Israël de kwestie Joods-Palestijns, bezette gebieden.

Kan het OJEC er iets mee? Nee en misschien ook ja. Het is nogal onzinnig te willen dat het OJEC zich in een politiek pak hijst. Wij zijn er vanwege het onderling gesprek. Daar zal natuurlijke ook her en daar een politiek statement worden afgegeven, maar het gaat om de gezamenlijke inspanning van deze wereld wat te maken.

En misschien ook ja. Bij orthodoxe Joden wordt in de aanloop naar Jom Kippoer met een levende kip in een rite die kaparot wordt genoemd driemaal boven het hoofd gezwaaid. Daarmee wordt schuld overgedragen op dat dier dat daarna ritueel wordt geslacht. Dat beest wordt aan de armen geschonken. Ik houd al vanaf mijn kleurtijd, met hier en daar een onderbreking, kippen. Die hebben een goed leven en daarmee wordt niet gezwaaid. Wat we wel doen is een extra gift voor de armen, die er in Rotterdam volop zijn. Intussen dendert de inflatie voort. Ik weet het en het zij zo.

Piet van Midden is voorzitter van het OJEC