Op donderdag 19 november 2026 verzorgt rabbijn dr. Tzvi Marx op uitnodiging van de Vrienden van Museum Sjoel Elburg de Sjoellezing. Het thema is ‘Eeuwenoud en springlevend: Joodse traditie in de moderne tijd’.

Hoe blijft een eeuwenoude traditie betekenisvol in een samenleving die voortdurend verandert? Tijdens deze lezing gaat rabbijn Marx in op de blijvende waarde van de Joodse traditie en de manier waarop deze steeds opnieuw kan worden begrepen en geïnterpreteerd.

Rabbijn Tzvi Marx
Rabbijn Tzvi Marx is geboren in Frankrijk. Met zijn familie vluchtte hij naar Zwitserland en na de oorlog vestigde het gezin zich in New York. Later verhuisde hij naar Israël en in 1996 naar Nederland. Rabbijn Marx studeerde in 1971 af aan de Yeshiva University in New York, werd als rabbijn en promoveerde in 1993 aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht. Hij was docent Jodendom aan verschillende onderwijsinstellingen en bekleedde onder meer directiefuncties bij de Folkertsma Stichting voor Talmudica en het Shalom Hartman Institute in Jeruzalem.

Praktische info
De lezing vindt plaats in de Ichthuskerk, Vrijheidsstraat 1 in Elburg, en begint om 19.30 uur. De toegang is gratis. Na afloop wordt een collecte gehouden ter dekking van de kosten. Parkeren is mogelijk in de directe omgeving.

Bron: Sjoel Elburg

Voor veel mensen heeft de Frans-joodse filosoof Levinas een absolute standaard voor ethiek neergelegd. Niet ik, maar de asymmetrische verantwoordelijkheid voor de ander, wiens gelaat mij aankijkt, is bron van alle zingeving. Des te opmerkelijker is het werk van de eveneens Joodse filosoof Lapidot, die in zijn boek State of others (Bloomington 2025) Levinas beschuldigt van koloniaal denken.

Gepromoveerd op Levinas was dit voor Marcel Poorthuis een verrassing, maar geen belediging: daarvoor is de vrije gedachtewisseling te belangrijk. Volgens Lapidot zou Levinas zich met name over de staat Israël hebben verstrikt in tegenspraken, onder meer door het slachtofferschap van het Jodendom te verbinden met begrip voor de staat Israël, die dan als “ander bij uitstek” verschijnt. In een aantal sessies wil Poorthuis deze kritische stellingname van Lapidot samen met u grondig onderzoeken. In eerste instantie belegt hij twee bijeenkomsten in november waarin we een eerste verkenning ondernemen van zowel het werk van Levinas als dat van Lapidot.

Wie zich in Levinas wil inlezen en nog niet zijn beide hoofdwerken tot zich heeft genomen, beveelt hij aan: Joachim Duyndam en Marcel Poorthuis, Levinas. Serie Kopstukken, Lemniscaat (op de site staat een 'voorproefje', waar je een leesfragment kunt bekijken).

Voorlopig gaan de bijeenkomsten ten eerste over Levinas hoofdwerk uit 1961, Totalité et Infini (De totaliteit en het oneindige), en de kritiek daarop van Lapidot. Gevolgd door focus op het tweede hoofdwerk van Levinas uit 1974: Autrement qu'être ou au-delà de l'essence (Anders dan zijn of het wezen voorbij).

Voelt Levinas als Jood in de Diaspora zich bezwaard om kritiek te leveren op de politiek vaan Israël? Of ziet hij het zionisme als een idealistische beweging die het Jodendom weer met het land verbindt, maar zonder rekening te houden met de Palestijnen?

Nog klemmender wordt het als er een intrinsiek verband zou zijn tussen de filosofie van Levinas en diens visie op de staat Israël. Dreigt het slachtoffer-zijn van het Jodendom zo een vrijbrief te worden voor onderdrukking van de Palestijnen?
Of moeten we het Joodse tegenover het Griekse als ethiek tegenover politiek helemaal losmaken van welke etnische verwevenheid ook?
Leest Lapidot de teksten van Levinas dan onjuist door ze te verbinden met een koloniaal perspectief?
Indringende vragen die vragen om verdieping!

Voor de kritiek van Lapidot zijn Levinas’ “Joodse” essays ook van belang:

• Met name zijn beroemde Talmoedlezingen in Parijs.
  Voor een deel te lezen in ‘Het gelaat van de Messias: Messiaanse Talmoedlezingen van Emmanuel Levinas’. (alleen nog tweedehands verkrijgbaar)
• En het essay ‘De staat van Cesar en de staat van David’
  Het essay is opgenomen in: Aan gene zijde van het vers. In dit essay stelt Levinas de 'staat van Cesar' (de puur politieke, totalitaire, op macht en repressie gerichte staat) tegenover de 'staat van David' (een politieke orde die bezield en gecorrigeerd wordt door ethiek en gerechtigheid).
  Dit essay zal worden uitgereikt.

Materiaal van Lapidot wordt in kopievorm verstrekt aan de cursisten bij de eerste bijeenkomst.

Cursusdagen: Donderdag 5 en 12 november en 10 december van 13.00-15.00 uur.

Cursusleider: prof. dr. Marcel Poorthuis
Prijs: € 60,- Tevoren over te maken op: NL 80 RABO 0129 9836 59 t.n.v. Stichting PaRDeS o.v.v. e-mail adres en 'Levinas’.
Aanmelden: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Locatie: plaats van samenkomst wordt bekendgemaakt aan wie zich aanmelden
Meer weten over de cursus? Bel: 06 38 41 24 91.

Klik hier voor de flyer over deze cursus.

Bron: Stichting PaRDeS

Op 14 oktober 2026 organiseerde het Overlegorgaan Joden en Christenen (OJEC) in Utrecht de conferentie Oude wijn in nieuwe zakken? Oud en nieuw anti-judaïsme. Centraal stond de vraag hoe de joods-christelijke dialoog zich kan handhaven in een tijd van politieke polarisatie, secularisatie en toenemende spanningen rond Israël en Gaza.

De pogrom van 7 oktober 2023 en de daaropvolgende verwoestende oorlog in Gaza hebben de verhoudingen tussen Joden en christenen opnieuw onder druk gezet. Ook kwam de vraag aan de orde of kritiek op Israël soms samengaat met oude theologische vooroordelen tegenover het Jodendom. De conferentie onderzocht hoe kerken en synagogen kunnen voorkomen dat zij zich in zichzelf terugtrekken en hoe de dialoog nieuwe perspectieven kan bieden.

Lees hier verder.

Bron: Stichting PaRDeS

De Katholieke Raad voor het Jodendom (KRJ) organiseert elk jaar in samenwerking met studentenpastores een study visit naar Auschwitz. In 2027 zal deze reis van 2-5 april plaatsvinden. Herdenken en vooruitkijken staan hierbij centraal. Studenten van alle Nederlandse universiteiten en hogescholen zijn van harte welkom om deel te nemen.

De study visit wordt in het Engels aangeboden, zodat ook internationale studenten van harte welkom zijn om deel te nemen.

Praktische info:
– Wanneer: vrijdag 2 t/m maandag 5 april 2027
– Eigen bijdrage: 400 euro (inclusief vlucht, hotel, maaltijden)
– Voor meer info: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
– Aanmelden kan via: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. en dient uiterlijk 15 januari a.s. te geschieden

Wil je weten hoe deze activiteit de afgelopen jaren is verlopen?
– 2020-reis: zie hier
– 2019-reis: zie hier

Bron: KRJ | Foto: Pixabay

In het najaar van 2026 organiseert de Classicale Kerk & Israël Werkgroep Overijssel-Flevoland drie leerhuis-bijeenkomsten voor predikanten en belangstellenden. De leerhuis-bijeenkomsten staan gepland op de donderdagen 24 september, 22 oktober en 26 november 2026.

Onder leiding van drs. Esther van Eenennaam zullen we ons verdiepen in rabbijnse parabels. Zij was als student-assistent betrokken bij het wetenschappelijk onderzoek naar parabels, Parables and the Parting of the Ways. Uit dit onderzoek is o.a. de publicatie Parels van wijsheid: Parabels, fabels  en gelijkenissen in de wereldliteratuur (Jongbloed, 2024) voortgekomen.

Esther van Eenennaam is docent aan de Academie voor Geesteswetenschappen en verbonden aan het Nederlands Genootschap voor Joodse Studies, een genootschap dat zich inzet voor de zichtbaarheid en versterking van het vakgebied van de Joodse studies in Nederland. Haar passie ligt vooral bij rabbijnse literatuur en de doorwerking daarvan in het hedendaagse jodendom. Daarnaast heeft zij een bijzondere interesse voor het snijvlak van religie en politiek.

De bijeenkomsten worden gehouden in de Bagijnehof, het zalencentrum van de Oosterkerk, Koewegje 2 in Zwolle. De Bagijnehof is bereikbaar met buslijnen 4 en 13 vanaf het NS station. Aan de Turfmarkt, naast de Oosterkerk, is ruime parkeergelegenheid. Een dagkaart kost € 6,50.

De dagindeling is als volgt: inloop vanaf 10.30 uur, aanvang 11.00 uur. Om 12.30 uur onderbreken we voor een lunch en om 13.15 uur pakken we de draad weer op, om af te sluiten rond 14.45 uur.

Kosten van deelname (inclusief lunch) zijn € 120,- voor drie bijeenkomsten. U kunt eventueel ook een afzonderlijke bijeenkomst deelnemen à € 40,- per keer.

Aanmelding vóór 14 september a.s. bij ds. Hennie Marsman, This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it..

Bron: Classicale Kerk & Israël Werkgroep Overijssel-Flevoland

De cursus ‘Bijbellezen door rabbijnse bril’, uitgaande van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap ‘Het Penninckshuis’ in Deventer, is bedoeld om kennis te maken met de joodse wijze van uitleg van het Oude Testament, Tenach genoemd in de joodse traditie. Bestudering van Tenach hangt samen met de Joodse opvatting van de menselijke opdracht: aan de hand van Gods ‘blauwdruk voor de wereld’, een rechtvaardige samenleving helpen vestigen. In de cursus stellen we onze vragen aan de bijbelteksten en lezen we mee met de rabbijnen en bespreken de antwoorden die worden gegeven.

Het komend seizoen besteden we op verzoek van deelnemers de eerste drie bijeenkomsten aan het ontstaan en de samenstelling van de Joodse en christelijke bijbel.

Daarna behandelen we uit het cahier ‘Weg van de Tora’, deel 5 de onderwerpen : Melaatsheid, tsaraat in het Hebreeuws (Leviticus 13:9-11), ‘De zonde van Mozes en Aäron’ (Numeri 20:7-13) en moeilijke teksten zoals: ‘De weerspannige zoon’ (Deutr. 21:18-21), ‘De zeven Kanaänitische volken’ (Deutr. 20:16-18).

Doet u voor het eerst mee dan zal u het cahier tegen een vergoeding van € 10,00 worden uitgereikt op de eerste bijeenkomst.

Eenmaal per seizoen zal een docent judaïca, in een gastles, ingaan op vragen en opmerkingen die tijdens de bijeenkomsten naar voren gebracht zijn. Deze worden bijgehouden in een logboek.
Voor deelname is geen bijbelkennis vereist, alleen het bezit van een bijbel.

Data van de bijeenkomsten:
8 en 22 september
6 en 20 oktober
3 en 17 november
1 december
van 14:00 – 16:00 uur

De bijeenkomsten vinden plaats in de Witteveenkamer, te bereiken via de VVV, of de Spijkerboorsteeg links naast nr. 18.

U kunt zich apart opgeven voor een excursie naar de Synagoge in de Gerard Doustraat in Amsterdam (https://gerard-dou.nl/) op donderdag 29 oktober a.s.

Kosten van de deelname zijn € 15,00 p.p. plus de reiskosten van openbaar vervoer. Opgave uiterlijk 19 oktober.

Informatie en opgave bij Ariane Röell, e-mail This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it..
T: 0645665722 of 0570-785883