Op dinsdag 7 april 2026 verzorgen Gerben van Manen en Jan Jorrit Hasselaar in De Thomas in Amsterdam een lezing over ‘Radicale onzekerheid, vrijheid en hoop volgens Jonathan Sacks’.

Om in tijden van radicale onzekerheid een begaanbare weg van vrijheid en hoop te vinden putten we inspiratie uit het werk van wijlen opperrabbijn van het Verenigd Koninkrijk, Jonathan Sacks.

Hasselaar: ‘Heel veel mensen en partijen, juist in het seculiere domein en de economie, stellen of ervaren theologische vragen. Als je goed kunt luisteren en de verbindingen kunt leggen, creëert dit talloze nieuwe mogelijkheden. In mijn huidige onderzoek richt ik me op de menselijke conditie van radicale onzekerheid. Hoe gaan we om met echte onzekerheid, met optimisme of pessimisme? Theologische tradities laten een derde weg zien: die van hoop.

Praktische informatie: 
Datum: 7 april 2026
Tijd: 20.00-22.00 uur
Voor meer info: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Locatie: De Thomas, Prinses Irenestraat 36, Amsterdam
Inschrijven: via de website van Leerhuis Amsterdam

Bron: Leerhuis Amsterdam

Op woensdag 7 januari is Gerard Rouwhorst overleden. Dat meldt pastoor Peter Ambting op de website van de Parochie Heilige Drie-eenheid. De uitvaart vindt plaats op donderdag 15 januari 2026 om 10.15 uur in de Emmauskerk in Nieuwegein.

Meerdere studies
Rouwhorst studeerde theologie aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht. Daarna, van 1975-1979, deed hij een studie Oosterse Talen en Liturgie (Syrisch; Armeens; Arabisch) in Rome (Pontificio Istituto Orientale) en Parijs (Ecole Pratique des Hautes Etudes, Sectie Religieuze Wetenschappen). Van 1980-1984 was hij onderzoeksassistent aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht.

Promotie
In 1985 promoveerde hij aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht, Nederland. Zijn proefschrift was getiteld: ‘De Paasgezangen van Ephrem van Nisibis. Theologische analyse en onderzoek naar de ontwikkeling van het Paasfeest in Nisibis en Edessa in de vierde eeuw’.

Universiteit
Van 1987 tot 1991 was hij universitair docent Liturgische Studies aan de Katholieke Theologische Universiteit van Amsterdam. Van 1992-2007 was hij hoogleraar Geschiedenis van de Christelijke Liturgie aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht en daarna, tot zijn pensioen in november 2016, hoogleraar Liturgische Studies aan de Tilburg School of Catholic Theology.

Joden en christenen
Hij was voorzitter van diverse Nederlandse organisaties voor de studie van de liturgie/vroeg-christendom en de relaties tussen Joden en christenen, waaronder de Katholieke Raad voor het Jodendom. Eind 2022 nam Rouwhorst afscheid van het bestuur van de KRJ. In een interview op de website van de KRJ keek hij terug op zijn jaren in het bestuur van de KRJ en de toekomst van de KRJ.

Bron/foto: KRJ

In de Pelgrimskerk van Haamstede presenteert dominee Harry Smit (zie foto) zondag 25 januari zijn recente boek De wijsheid van een vrouw, rabbijnse portretten van vrouwen in de Tenach. Ds Harry Smit is oud-predikant van PG Schouwen aan Zee – Pelgrimskerk.

Eerder schreef ds. Smit het boek Een Sterke Vrouw, over vrouwen in de Talmoed. De Tenach is de joodse benaming van het eerste of Oude Testament. Zijn nieuwe boek gaat over wat de rabbijnen over verschillende vrouwen schreven. Ds. Smit vond de studie van de rabbijnse visie op deze vrouwen in de Tenach ‘buitengewoon interessant en stimulerend’.

In de traditie wordt het volk Israël altijd samengevat als de twaalf stammen van Israël, waarbij de stammen vernoemd zijn naar de twaalf zonen van Jacob. Allemaal mannen dus. Naast deze twaalf mannen vond ds. Smit twaalf wijze en sterke vrouwen, die daarmee een heel bijzonder ander beeld geven van het volk Israël.

In de Tenach lijken veel vrouwen een bijrol te vervullen. Ze staan in de verhalen bijna altijd in de schaduw van hun man, hun vader of hun broer. Vaak worden ze ook niet of nauwelijks met name genoemd. Opvallend is dat de rabbijnen veel van deze vrouwen een leidende rol geven en dat een aantal vrouwen met hun uitspraken en handelen de basis vormt voor de joodse traditie tot op de dag van vandaag. De rabbijnse bronnen zorgen daarmee voor een enorme diepgang en verrijking van de teksten.

Het boek begint met de zeven vrouwelijke profeten in de Tenach en vervolgt met vier vrouwen die een opvallende en bijzondere rol hebben vervuld in de geschiedenis van Israël en die ook alle vier voorkomen in de stamboom van koning David. Deze vier niet-joodse vrouwen zijn terug te vinden in het Nieuwe Testament aan het begin van het evangelie volgens Mattheüs. Tenslotte bevat het boek een portret van Eva, de allereerste vrouw in Tenach, waarmee hij in totaal twaalf wijze, sterke vrouwen portretteert.

De organisatie van de boekpresentatie is in handen van de taakgroep De Verwondering van de PG Schouwen aan Zee. De presentatie beging om 14.30 uur, iedereen welkom, koffie/thee staan voor u klaar.

Mocht u belangstelling hebben voor het boek maar bij de boekpresentatie niet aanwezig kunnen zijn, dan kunt u contact opnemen via email Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of bellen / appen: 06-18738007.

Bron: Uitgeverij Van Warven

De Dag van het Jodendom, die werd ingesteld in de katholieke kerk van Nederland (17 januari), wordt gevierd in verschillende bisdommen en parochies: Dag van het Jodendom – 2024: Lef / lev. In Tilburg is het traditie om dat in de Petrus en Pauluskerk (Vierwindenlaan 9, Tilburg) te vieren in de eucharistieviering op de zondag ervoor of erna, vaak met inbreng vanuit de joodse gemeenschap. Ook in het nieuwe jaar wordt er op zondag 18 januari 2026 in de eucharistieviering van 9:30 uur aandacht aan besteed in de verkondiging.

Na deze dienst zal er een optreden plaatvinden van de groep Klezmajeur (zie foto). Deze groep geeft van 11:00 uur – 12:00 uur een concert onder de naam Simches en Tsores (blijdschap en ellende). Deze emoties horen bij de geschiedenis van het joods volk, ze wisselen elkaar af en sluiten elkaar in. In het programma Simches en Tsoresgaat Klezmajeur op reis door de geschiedenis, langs achtergronden van de klezmer en vele gebeurtenissen, landen en culturen die een stempel hebben gedrukt op deze muziek. Iedereen is welkom, dus zegt het voort.

‘s-Hertogenbosch
Op dezelfde zondag 18 januari wordt later in het Sint Janscentrum van ’s-Hertogenbosch eveneens traditiegetrouw een lezingenmiddag georganiseerd. Ditmaal staan de Schriftlezingen centraal die in alle katholieke kerken wereldwijd worden gelezen op de daaropvolgende zondag: 25 januari. Deze zgn. ‘3e zondag door het jaar’ is in 2019 door Paus Franciscus aangewezen als ‘de Zondag van het Woord van God’. Op die zondag luisteren we naar de profeet Jesaja (Jes 8,23b-9,3) en naar de evangelist Matteüs (Mt 4,12-23). Er zijn twee sprekers uitgenodigd, die kunnen helpen bij de voorbereiding en inspiratie willen geven: Rabbijn Brian Doyle-du Breuil (Rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente Brabant in Tilburg, Rabbijn van de International Jewish Centre in Brussel Rabbinic, Ambassador van de EUPJ bij de European Union) en Johanna Tanja (docente Hebreeuws, Bijbel en Jodendom aan de Rijksuniversiteit van Groningen, voorheen medewerkster Kerk & Israël bij de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk).

De dag is niet alleen interessant voor degenen die in de liturgie de taak van verkondiging hebben, maar voor ieder die de dialoog joden-christenen een warm hart toedraagt.

Voor meer informatie: Dag van het Jodendom – Bisdom van ‘s-Hertogenbosch.

Bron: Petrus en Pauluskerk Tilburg

Interlevensbeschouwelijke dialoog staat vandaag meer dan ooit op de agenda. In onderwijs, jeugdwerk, religieuze gemeenschappen en het publieke debat duiken steeds weer vragen op over hoe we verschillen herkennen, hanteren en bevragen – zonder ze weg te poetsen of te laten ontsporen in polarisatie. Deze studiedag brengt een rijke waaier aan perspectieven samen: toonaangevende academici, geëngageerde praktijkexperts en vernieuwende stemmen uit het veld. We nodigen je uit om mee te denken, vragen te stellen, kennis te delen en stil te staan bij wat dialoog kan zijn: kwetsbaar, weerbarstig en tegelijk vol potentieel.

We gaan moeilijke gesprekken niet uit de weg, maar zorgen voor "food for thought" – intellectueel en existentieel. De studiedag is een uitnodiging om samen na te denken over hoe we recht doen aan verschil, en om na te gaan welke pedagogische, theologische en maatschappelijke kaders helpen (of net belemmeren) om werk te maken van een rechtvaardige, pluralistische samenleving

Een initiatief van LOGOS (Leuvense Ontmoetingen rond Geloof, Overlevering en Samenleven) en Didachè. In samenwerking met AMOS, Centrum voor vredesethiek, Pax Christi Vlaanderen, de Erkende Instantie en de inspectie-begeleiding rooms-katholieke godsdienst.

Programma
09.00 uur: Ontvangst, registratie en koffie
09.30 uur: Welkom en inleiding - Prof. dr. Lieven Boeve (KU Leuven)
09.40 uur: Keynote 1 - Deugden van de dialoog: een theologische reflectie op interlevensbeschouwelijke ontmoeting
Prof. Catherine Cornille (Boston College, VS)
10.30 uur - Keynote 2 - Groeien in interlevensbeschouwelijke competenties
Dr. Hannah Visser (Universiteit van Amsterdam/Vrije Universiteit Amsterdam, Emoena)
11.00 uur: Koffiepauze
11.30 uur: Lezing en gesprek – Van ontmoeting naar gesprek: De moslim en de jood in een pluriforme samenleving
Saïd Bensellam & Rabbijn Lody van de Kamp
12.30 uur: Middagpauze
14.00 uur: Marcel Poorthuis (emeritus Universiteit van Tilburg): Over de theologische betekenis van de koran
14.40 uur: Panelgesprek + Q&A - Visie, praktijk en spanningen: interlevensbeschouwelijke dialoog in de klas en daarbuiten
Panel: Vertegenwoordigers van Axcent, Emoena, Deel de Duif, en Spirit - interlevensbeschouwelijk tijdschrift (onder voorbehoud)
15.30 uur: Slotlezing - De fragiele ruimte van de dialoog: over dialoog, schuring en verbondenheid
Prof. dr. Marianne Moyaert (KU Leuven)
16.10 uur: Slotwoord - Prof. dr. Didier Pollefeyt (KU Leuven)

Wie is wie? - Sprekers en organisaties

Prof. dr. Lieven Boeve - KU Leuven
Lieven Boeve is gewoon hoogleraar fundamentele theologie aan de KU Leuven en voormalig directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Zijn onderzoek focust op de rol van katholieke identiteit in een postseculiere samenleving en op de verhouding tussen geloof en hedendaagse cultuur. Hij was decaan van de faculteit theologie en leidt de onderzoeksgroep ‘Theology and the Contemporary Context’.

Prof. dr. Catherine Cornille - Boston College
Catherine Cornille is professor vergelijkende theologie en voorzitter van de theologieafdeling aan Boston College, waar ze ook de Newton College Alumnae Chair of Western Culture bekleedt. Haar onderzoek richt zich op de theologie van religies, de theorie van interreligieuze dialoog en hindoe-christelijke en boeddhistisch-christelijke vergelijkende theologie. Ze is auteur van onder meer The Im-Possibility of Interreligious Dialogue.

Dr. Hannah J. Visser - Universiteit van Amsterdam/Vrije universiteit Amsterdam
Hannah J. Visser is onderzoeker en praktijkdeskundige op het snijvlak van existentiële vragen, onderwijs en (religieuze) diversiteit. Ze promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift The Impact of Interfaith Learning, waarin ze de doelstellingen, processen en uitkomsten van interlevensbeschouwelijk leren onderzocht. Haar werk richt zich op het ontwikkelen van evaluatiemethoden die recht doen aan de complexiteit van interlevensbeschouwelijke initiatieven.

Saïd Bensellam - Project Said & Lody
Saïd Bensellam is sociaal ondernemer, jongerenwerker en medeontwikkelaar van de methodiek 'Werken met duo’s'. Vanuit zijn persoonlijke ervaring als voormalig kickbokser en opbouwwerker zet hij zich in voor verbinding tussen gemeenschappen. Hij co-initieerde samen met rabbijn Lody van de Kamp het project ‘Said & Lody’, dat inzet op ontmoeting en dialoog als middel tegen uitsluiting, discriminatie en polarisatie.

Rabbijn Lody van de Kamp - Project Said & Lody
Lody Benno van de Kamp is een Nederlandse orthodox-joodse rabbijn, schrijver en maatschappelijk betrokken denker. Hij bekleedde rabbinale functies in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam, was politiek actief voor het CDA en publiceert regelmatig over sociale rechtvaardigheid, inclusie en religie. Samen met Saïd Bensellam ontwikkelde hij het project ‘Said & Lody, werken met duo’s’.

Prof. dr. Marcel Poorthuis is emeritus hoogleraar interreligieuze dialoog aan de Tilburg School of Catholic Theology
Hij is gespecialiseerd in joods-christelijke en islam-christelijke relaties, en publiceerde uitgebreid over religieuze beeldvorming. Poorthuis promoveerde op het werk van Emmanuel Levinas en heeft een sterke interesse in rabbijnse traditie en filosofie.
Hij was jarenlang lid van de Katholieke Raad voor het Jodendom en coördineerde diverse onderzoeksprojecten over religieuze dialoog. Ook is hij mederedacteur van de reeks Jewish and Christian Perspectives (Brill). Zijn werk zoekt steeds naar verbinding, scherpzinnigheid en wederzijds begrip tussen religies.

Prof. dr. Marianne Moyaert - KU Leuven
Marianne Moyaert is hoogleraar vergelijkende theologie en hermeneutiek van interreligieuze dialoog aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven. Ze is gespecialiseerd in de theologie van religies, joods-christelijke relaties, religieuze beeldvorming en de rituele en materiële dimensies van interreligieuze ontmoeting. Ze leidt verschillende onderzoeksprojecten op het raakvlak van religie, seculariteit en verschil.

Prof. dr. Didier Pollefeyt - KU Leuven
Didier Pollefeyt is gewoon hoogleraar aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven. Hij is gespecialiseerd in ethiek en theologie na Auschwitz, interreligieuze dialoog en levensbeschouwelijke onderwijspraktijken. Hij leidt het project 'Enhancing Catholic School Identity' (ECSI) en is hoofdredacteur van het digitale platform Thomas voor godsdienstleerkrachten.

Deelnemende organisaties

Axcent
Axcent is een pluralistische organisatie gevestigd in Brussel die interlevensbeschouwelijke dialoog en ontmoeting stimuleert. Ze richt zich op jongeren en educatieve praktijken, en ontwikkelt workshops, methodieken en tools om met verschil om te gaan in een superdiverse samenleving. Axcent is een erkende partner van de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

Emoena
Emoena is een 16-daags interlevensbeschouwelijk leertraject voor professionals die actief zijn in religie, onderwijs, beleid, media en maatschappelijke organisaties. De deelnemers leren over dialoog, leiderschap en omgaan met verschil via hoorcolleges, praktijksessies en gezamenlijke projecten. Het programma biedt ruimte voor kritische reflectie én samenwerking over levensbeschouwelijke grenzen heen.

Deel de Duif
‘Deel de Duif’ is een interlevensbeschouwelijk jongereninitiatief van joodse en islamitische jongeren, opgericht in Nederland kort na de escalatie in Gaza op 7 oktober 2023. De groep strijdt gezamenlijk tegen antisemitisme en islamofobie en organiseert dialogen, gastlessen en publieke interventies om verbondenheid en wederzijds begrip te bevorderen.

Spirit - interlevensbeschouwelijk tijdschrift
Spirit is het eerste Vlaamse interlevensbeschouwelijke tijdschrift, opgericht door een diverse redactie van jonge mensen met uiteenlopende levensbeschouwingen. Het biedt ruimte aan verhalen, reflecties en analyses over religie, zingeving en verschil, met als doel bruggen te bouwen tussen gemeenschappen en taboes bespreekbaar te maken.

Praktische informatie
- Datum: 9 maart 2026
- Aanvang: 09.30 uur
- Locatie: Promotiezaal KU Leuven, Naamsestraat 22, 3000 Leuven
- Deze studiedag is bedoeld voor iedereen die begaan is met interlevensbeschouwelijke dialoog in onderwijs, samenleving of religieuze praktijk. Leerkrachten, lerarenopleiders, inspecteurs-begeleiders en onderzoekers zijn van harte welkom, maar ook beleidsmakers, studenten, vrijwilligers en professionals uit het jeugdwerk, het middenveld, religieuze gemeenschappen en educatieve organisaties. Iedereen die wil reflecteren op hoe we vandaag met verschil, macht en verbondenheid omgaan in een superdiverse samenleving, vindt op deze dag inspiratie, verdieping en ontmoeting.
- Deze studiedag is een initiatief van LOGOS (Leuvense Ontmoetingen rond Geloof, Overlevering en Samenleven) en Didachè, in samenwerking met AMOS, het Centrum voor Vredesethiek en Pax Christi Vlaanderen. De coördinatie ligt bij prof. dr. Didier Pollefeyt (Faculteit Theologie en Religiewetenschappen, KU Leuven).
- Inschrijvingskosten: Standaardtarief: €50, studenten en personeel KU Leuven: gratis. Inschrijving is verplicht voor alle deelnemers
- Inschrijven: kan hier
- Uiterste inschrijfdatum: vrijdag 27 februari 2026

Bron: KU Leuven | Foto: Pixabay

Op 17 en 18 maart 2026 wordt in Bezinningscentrum Emmaus te Helvoirt (NL) de theologische conferentie ‘Schouder aan schouder – Joden en Christenen in gesprek over het Jood-zijn van Jezus’ gehouden. Belangstellenden zijn van harte uitgenodigd mee te doen!

Inleiding
Jezus is geboren in een Joods gezin. Zijn moeder Maria baarde hem en wikkelde hem in doeken en legde hem in een voerbak, lezen we in Lucas 2. Vervolgens is Jezus is in de loop van de tijd meer en meer ingepakt. Weten we met wie we van doen hebben? Hij is ingepakt in de woorden en beelden van anderen. Maar hoe zichtbaar is hij nog, ook of juist als Jood? Jezus is een letterlijk ingewikkelde kwestie geworden. Hij is verstopt achter alle beelden die van buitenaf op hem zijn geplakt. Onze uitdaging: Jezus ont-wikkelen. ‘Ik zoek hem naakt en onverhuld’, zegt Meister Eckhart.

We hopen dat onze sprekers een paar lagen aan beelden en woorden van hem kunnen afpellen. Zij zullen uit de doeken doen hoe voor hen het Jood-zijn van Jezus oplicht. Wordt het confronterend – opzienbarend – verhelderend? Het wordt geen debat dat winnaars en verliezers kent, maar een gesprek waarin we schouder aan schouder, joden en christenen, met en van elkaar willen leren over Jezus.

In een afwisselend programma zullen verschillende ter zake kundige sprekers hier hun licht over laten schijnen.
Uiteraard is er voldoende ruimte om van gedachten te wisselen over dit boeiende thema.

Sprekers
– Rudy Van Moere is Prof. (em.) van de Faculteit voor Protestantse Theologie en Religiestudies te Brussel, emeritus predikant van de Adventkerken in Nederland en België-Luxemburg en voormalig bestuurslid van het Nederlands Bijbelgenootschap (2005-2015). Zie ook Bijbellezen met Rudy Van Moere.

– Peter van ’t Riet studeerde wiskunde en psychologie en promoveerde op een onderwijspsychologisch onderwerp. Daarnaast bestudeert hij sinds de jaren ’70 het joodse karakter van de Bijbel, speciaal het Nieuwe Testament. Daarover publiceerde hij een tiental boeken en vele brochures. Hij geeft regelmatig lezingen en cursussen voor alle gezindten. Meer informatie vind je op zijn website www.petervantriet.nl.

– Peter J. Tomson is emeritus-hoogleraar Nieuwe Testament, Patristische literatuur en Joodse Studies aan de Faculteit voor Protestantse Theologie en Religiestudies in Brussel en gasthoogleraar aan de Katholieke Universiteit te Leuven. Hij publiceerde ‘Studies on Jews and Christians in the First and Second Centuries’ en is co-editor van de internationale wetenschappelijke serie ‘Compendia Rerum Iudaicarum ad Novum Testamentum’ de CRINT.

– Joodse sprekers nog te bevestigen.

Inschrijven
De conferentie is tweedaags met logies, volledig verzorgd, te gast in het inspirerende Bezinningscentrum Emmaus in Helvoirt.

Voor meer informatie: joods-christelijke-dialoog.nl/conferentie-2026-helvoirt.

Deze conferentie wordt georganiseerd door de Classicale Werkgroep Kerk en Israël van classis Noord-Brabant, Limburg en de Réunion Wallonne, in samenwerking met de Antwerpse Contactgroep voor Joods-Christelijke Betrekkingen.

Bron: JCD | Foto: Pixabay