Het onlangs verschenen boek CHAI: 18x overleven en over leven voor, tijdens en na de Holocaust bevat achttien geschreven en gefotografeerde portretten van Nederlandse Joden die voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog geboren zijn. De geschreven portretten zijn van Alice ten Napel, de kleurenfoto’s van Claudia Kamergorodski. Voor het boek heeft Ten Napel overlevenden tussen 2017 en 2022 geïnterviewd. Daarnaast heeft ze veel gebruik gemaakt van andere bronnen zoals archieven, kranten, boeken, publicaties, websites, YouTube-filmpjes, televisiefragmenten en radio-uitzendingen. Achter in het boek worden deze bronnen vermeld.

Door: Cor Sinnema

Het boek begint direct na de inhoudsopgave met het eerste portret zonder voorwoord of inleiding vooraf. Uit de achterflap en de publiciteit blijkt waarom het achttien verhalen zijn geworden: het woord Chai betekent leven. Dit woord is samengesteld uit de letters chet en jod van het Hebreeuwse alfabet. Deze tekens staan ook voor de cijfers acht en tien. De getalswaarde achttien is een van de belangrijkste symbolen in het jodendom, een ‘geluksgetal’, een symbool voor leven en een teken van hoop.

Het boek laat de lezer kennismaken met het Joodse leven van twaalf vrouwen en zes mannen die werden geboren tussen 1926 en 1945. Zij behoren tot de laatste overlevenden. Onder hen bevinden zich drie echtparen. Drie van de achttien zijn inmiddels overleden. Eén van hen, Virry de Vries Robles (geboren in 1932), stierf kort na het gesprek dat de schrijfster met haar had, op 3 maart 2022. Bij het verschijnen van het boek waren ook Sophia Maria Engelsman-Huisman (1926) en rabbijn Izak Vorst (1938) gestorven.

Het is een reconstructie van achttien indringende levensverhalen met herinneringen aan hun Joodse (voor)ouders en familie. Hierbij komen karakteristieke Joodse tradities aan de orde, zoals het Joodse verenigingsleven, het Joodsch weekblad, Joodse les, koosjer eten, de Joodse feestdagen, de Joodse religie, Joods Maatschappelijk Werk. Het accent ligt op de herinneringen aan de jaren die zij bij hun eigen ouders, onderduikouders, pleegouders, adoptieouders of stiefouders hebben doorgebracht en de (latere strijd om de) voogdij. De levensverhalen geven informatie over onderduik- of kampervaringen van henzelf, hun ouders en hun familie. Naast de verwerking van de eigen oorlogservaringen en die van de vele vermoorde familieleden komt de sterke wil naar voren om te leven, want Joods leven gaat verder! Ze vertellen over “de voorbeelden van hoe je ondanks vele trauma’s toch veerkrachtig en positief in het leven kunt staan” (blz. 131). Veel Nederlandse Joden gingen ‘op alia’ (emigratie naar Israel), want daar zouden de kansen liggen om Joods leven voort te zetten: de opbouw van de staat Israel, het verblijf in de kibboets. Het is zoals één van hen zegt: “Net als zoveel van die oorlogskinderen dachten wij: ga door, bouw een nieuw leven op en werk aan je carrière. Wat gebeurd is, is gebeurd. Niet omkijken!” (225/226)

Ze hebben alle achttien graag meegewerkt aan de totstandkoming van dit boek en vinden het belangrijk om hun verschrikkelijke geschiedenissen te delen, maar ook om te vertellen van de rijkdom van Joodse tradities. Veel van hun ouders en familie hebben hun emoties altijd willen verstoppen en er nooit of pas veel later over kunnen praten. Relaties kwamen onder druk en hebben meer dan eens geleid tot (vecht)scheidingen. Toch overheerst dankbaarheid. Dat blijkt onder andere uit het aantal Yad Vashem-onderscheidingen dat de overlevenden hebben aangevraagd voor hun pleeg- of onderduikouders.

Het is een bijzonder boek, mede door zijn vormgeving. Het heeft een gitzwarte omslag en elk nieuw portret begint met een zwarte bladzijde, maar de foto’s van de achttien mensen stralen door de kleur een en al levenslust uit. Het boek kent twee uitvoeringen: een paperbackeditie en een luxe-box met 18 aparte boekjes. Het is een prachtig tijdsdocument dat helpen kan om de Holocaust blijvend te herinneren en de onwetendheid hierover te bestrijden.

Boekgegevens
Titel: CHAI: 18 x overleven en over leven voor, tijdens en na de Holocaust | Auteur: Alice ten Napel |  ISBN  978 90 833 4240 5 | Prijs: € 22,50 | Aantal pagina’s: 428 | Besteladres: www.boek-chai.nl

Cor Sinnema is permanent diaken in het bisdom Den Bosch

Onder het motto ‘Mozaiek020 Ontmoet’ start zondag 7 januari om 10.30 uur (tot 11.30 uur) een reeks van vijf bijeenkomsten van de evangelische kerk ‘Mozaiek020’ aan De Cuserstraat 3 in Buitenveldert. Daar spreekt het Amstelveense raadslid Nachshon Rodrigues Pereira (foto).

Hij is behalve raadslid voor de lokale partij Goed voor Amstelveen, ook oprichter van volgens de kerk de ‘snelst groeiende Joodse gemeenschap in Nederland’. De komende maanden spreekt ook burgemeester Femke Halsema van Amsterdam.

Lees hier verder.

Bron: Amstelveenblog.nl

Op zaterdagmiddag 20 januari is er een ontmoetingsdag in de Maranathakerk ’t Loo Oldebroek (Verlengde Looweg 25). Thema is De Joodse Ziel, tussen christendom en jodendom. Wat betekent het als je Joods bent en hoe verhoudt zich dat tot het christendom?

Ds. Harry Smith en zijn dochter Judith Boekel Smit vertellen daarover hun persoonlijk verhaal naar aanleiding van het boek over hun (groot)moeder: De ziel van Catharina. Ds. Jacco Overeem zal in zijn bijdrage inzicht geven in Messiaans Joodse geloofsgemeenschappen en hoe hun positie is ten opzichte van Israël en de kerk. Er is voldoende ruimte om over dit thema vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan.

De middag is van 13.15 tot 16.00 uur en iedereen die belangstelling heeft is welkom. Het wordt georganiseerd door de classicale commissie Kerk en Israël Veluwe van de PKN. Er zijn geen kosten aan verbonden en men hoeft zich niet aan te melden.

Lees hier verder.

Bron: Ebenhaezerkerk.nl | Foto: Pixabay

Op 14 januari a.s. is in de Groningse Folkingestraat Synagoge een studiemiddag over het thema ‘Lef/lev’ in het kader van de jaarlijkse Dag van het Jodendom. Het Nederlandse woord ‘lef’ is afgeleid van het Hebreeuwse woord ‘lev’ wat ook ’hart’ betekent. Lef is niet zomaar durf, het is de moed om ook eigen angst te overwinnen.

Twee gastsprekers staan stil bij de bijbelse betekenis van ‘moed’: Rabbijn dr. Tzvi Marx, ondermeer oud-docent Jodendom van de Radboud Universiteit en Hogeschool Windesheim en dr. Marc Pauly, universitair docent Wijsbegeerte en hoofd Kenniscentrum Filosofie van de Rijksuniversiteit Groningen. Aanvang van het programma vanaf 14.30 uur, in de Folkingestraat in de Synagoge te Groningen. Voor de uitnodiging en het programma, klik hier.

Het bisdom Groningen-Leeuwarden organiseert jaarlijks traditioneel in januari de Dag van het Jodendom in de Folkingestraat in de Synagoge. De studiemiddag wordt georganiseerd door het bisdom in samenwerking met de Progressief Joodse Gemeenschap in Noord-Nederland en de Nederlands-Israëlitische Gemeente Groningen. De toegang is vrij. Aanmelding is verplicht. Belangstellenden kunnen zich opgeven via het bisdom Groningen-Leeuwarden, mw. Lisette Winter, e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., tel.nr. 050-4065888.

Bron: Bisdom Groningen-Leeuwarden

De landelijke ontmoetingsdag Kerk & Israël op 26 februari 2024 in De Schakel in Nijkerk staat in het teken van Pesach en Pasen. Feesten van bevrijding om te leren in vrijheid te leven. Met dit thema wordt de lijn van de Joodse feestdagen gevolgd. Eerder ging een ontmoetingsdag over de Sabbat en zondag, nu over Pesach en Pasen.

Twee Joodse sprekers en twee christelijke sprekers diepen het thema uit. Opperrabbijn Binyomin Jacobs geeft uitleg over Pesach vanuit Exodus en rabbijn Simcha Steinberg zingt de Psalmen van het Hallel en licht ze toe. Dr. Johanna Tanja vertelt over Pesach in de Evangeliën. Het geheel wordt afgesloten met de voorzitter van het OJEC, dr. Piet van Midden. Hij is getrouwd met een orthodoxe Joodse vrouw en vertelt over de viering van Pesach en Pasen thuis. Deze boeiende dag wordt besloten met een hapje en een drankje, zodat het echt een Ontmoetingsdag is.

Programma
- 10.00 - 10.30 uur: Inloop met koffie
- 10.30 - 10.35 uur: Welkom
- 10.35 - 10.50 uur: Opening door ds. Jacco Overeem
- 10.50 - 11.20 uur: Rabbijn Binyomin Jacobs, ‘Pesach: wij worden bevrijd!’ - Over de inhoudelijke betekenis van Pesach
- 11.20 – 11.40 uur: Vragenronde
- 11.40 – 12.10 uur: Rabbijn en Chazan Simcha Steinberg over ‘De rol van de Psalmen bij Pesach’.
- 12.10 - 12.30 uur: Vragenronde
- 12.30 - 13.15 uur: Lunch
- 13.15 - 13.45 uur: Dr. Johanna Tanja, ‘De rol van Pesach in de Evangeliën’ - Vierde Jezus op de avond voor zijn dood een Sedermaaltijd?
- 13.45 - 14.00 uur: Vragenronde
- 14.00 - 14.20 uur: Dr. Piet van Midden, ‘Pesach – Pasen: Een huiselijke dialoog’
- 14.20 - 14.35 uur: Vragenronde
- 14.35 - 14.45 uur: Afronding, dankwoord en sluiting

Hij wist er niets van, dat hij een koninklijke onderscheiding zou krijgen. Maar toen hij burgemeester Hubert Bruls naar voren zag komen, begon hem iets te dagen. De burgemeester van Nijmegen sprak warme woorden, een mooie toespraak. En terecht, want Rob Cassuto heeft zijn lintje verdiend!

Niet alleen verzorgt hij elke week weer het commentaar op de Parasja van de Week op de website van stichting PaRDeS, maar ook was Rob jarenlang bestuurslid van PaRDeS, is hij actief bij de Liberaal Joodse Synagoge Gelderland en in de Raad voor Levensbeschouwing en Religie in Nijmegen. Rob Cassuto heeft boeken geschreven en publiceert regelmatig in het Nieuw Israëlitisch Weekblad.

Voor meer informatie, foto's én een filmpje van de uitreiking: klik hier.

Bron: Stichting PaRDeS | Foto: Rob Cassuto